การลดร่องแก้มและร่องน้ำหมาก: ศาสตร์แห่งการฟื้นฟูมิติใบหน้าเพื่อความอ่อนเยาว์
รอยขีดสองเส้นข้างแก้มที่ชัดขึ้นเรื่อยๆ ตามวัย เป็นปัญหาที่คนไข้หลายท่านเดินมาให้หมอช่วยแก้มากที่สุด เพราะร่องแก้มที่ลึกทำให้ใบหน้าดูมีอายุ ดูเหนื่อยล้า และไม่สดใส วันนี้หมอจะมาอธิบายว่า ร่องแก้มและร่องน้ำหมากต่างกันอย่างไร และเรามีวิธีทางการแพทย์อะไรบ้างที่จะช่วย ลดร่องแก้ม คืนความอ่อนเยาว์ให้ใบหน้ากลับมาเรียบเนียนอีกครั้ง
ลดร่องแก้ม คืออะไร
การลดร่องแก้ม คือกระบวนการปรับแต่งแก้ไขรอยพับหรือร่องลึกบริเวณข้างจมูกลากยาวลงมาถึงมุมปาก ให้ตื้นขึ้นและเรียบเนียนไปกับผิวหน้าบริเวณอื่น โดยอาศัยเทคโนโลยีทางการแพทย์ เช่น การเติมเต็มด้วยสาร Hyaluronic Acid หรือการใช้เครื่องมือยกกระชับ เพื่อปรับโครงสร้างผิวที่เสื่อมสภาพให้กลับมาเต่งตึง
ร่องแก้ม คืออะไร ต่างจากร่องน้ำหมากอย่างไร
หลายคนมักสับสนระหว่าง 2 จุดนี้ หมอขอแยกให้เห็นภาพชัดๆ ดังนี้:
- ร่องแก้ม (Nasolabial Folds): คือรอยพับที่ลากจาก ปีกจมูกโค้งลงมาที่มุมปาก มักเกิดจากการยุบตัวของกระดูกใต้ปีกจมูก และเนื้อแก้มส่วนบนที่ห้อยตกลงมากองทับ
- ร่องน้ำหมาก (Marionette Lines): คือรอยเส้นที่ลากจาก มุมปากตรงลงมาที่คาง (คล้ายรอยต่อของหุ่นเชิด) มักเกิดร่วมกับปัญหามุมปากตก ทำให้หน้าดูเศร้าหรือดูบึ้งตึง
ปัญหาร่องแก้มที่พบบ่อย
1. ลดร่องแก้มลึก จากกระดูกยุบตัว
เมื่ออายุมากขึ้น กระดูกบริเวณใต้แก้มและปีกจมูกจะเกิดการฝ่อและยุบตัวลง ทำให้ผิวหนังด้านบนขาดฐานพยุง จึงเกิดเป็นร่องลึกชัดเจนแม้ไม่ได้ยิ้ม
2. ร่องแก้มจากการแสดงสีหน้า
คนไข้ที่ชอบยิ้มกว้าง หรือหัวเราะบ่อยๆ กล้ามเนื้อบริเวณแก้มจะหดรัดตัวซ้ำๆ จนเกิดเป็นริ้วรอยร่องแก้มที่ลึกขึ้นตามกาลเวลา
3. ร่องแก้มจากเนื้อแก้มตก (Sagging)
เกิดจากคอลลาเจนและอีลาสตินที่พยุงโครงสร้างแก้มเสื่อมสภาพตามแรงโน้มถ่วง ทำให้ไขมันและเนื้อแก้ม (Cheek fat pad) ไหลตกลงมากองเหนือร่องแก้ม ทำให้ร่องดูพับลึกกว่าเดิม
ลดร่องแก้ม ทำไง ได้บ้าง
การรักษาร่องแก้มที่ได้ผลดีที่สุด ต้องแก้ที่ต้นเหตุของปัญหา หมอขอแนะนำวิธีที่ได้รับความนิยม ดังนี้:
1. โปรแกรมฉีดสารเติมเต็ม (Filler ร่องแก้ม)
วิธีนี้คือ “ทางลัด” ที่เห็นผลทันที เหมาะกับคนที่มีปัญหาร่องลึกจากการยุบตัวของกระดูกและชั้นไขมัน แพทย์จะใช้สาร Hyaluronic Acid (HA) เข้าไปหนุนโครงสร้างผิวบริเวณร่องแก้มและร่องน้ำหมากให้เต็มตื้นขึ้น
* ผลลัพธ์: ร่องแก้มดูตื้นขึ้นทันที ใบหน้าดูเด็กลง อยู่ได้นาน 1-2 ปี
* ราคา: ประมาณ 15,000 – 20,000 บาท / CC
2. เครื่องยกกระชับ Ulthera / Thermage
เหมาะสำหรับคนที่มีปัญหาเนื้อแก้มเยอะ หน้าคล้อยตก แล้วตกลงมากองที่ร่องแก้ม
- Ulthera: เน้นยกกล้ามเนื้อชั้นลึก (SMAS) ดึงเนื้อแก้มที่ห้อยให้ยกขึ้นไปด้านบน ร่องแก้มจึงตื้นขึ้น
- Thermage: เน้นกระชับชั้นไขมันและผิวหนังให้แน่นเฟิร์ม รีดไขมันข้างแก้มให้แนบกระชับ
- ผลลัพธ์: เห็นผลเต็มที่ใน 2-3 เดือน หน้าดูเรียวและร่องแก้มตื้นขึ้น อยู่ได้นาน 1-2 ปี
3. โปรแกรมฉีดสารกระตุ้นคอลลาเจน (Biostimulators)
สำหรับคนที่มีร่องแก้มจากผิวบางและคอลลาเจนเสื่อม การฉีดสารกระตุ้นคอลลาเจน (เช่น Sculptra) บริเวณข้างแก้ม จะช่วยสร้างตาข่ายผิวใหม่ ทำให้ร่องแก้มดูฟูและเต็มขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติในระยะยาว
ลดร่องแก้ม แบบถาวร ทำได้หรือไม่
หากพูดถึงวิธีการแบบ ไม่ต้องผ่าตัด ปัจจุบัน “ไม่มีวิธีใดที่ให้ผลถาวร” เพราะร่างกายมนุษย์มีการแก่ชรา (Aging) อยู่ตลอดเวลา สารเติมเต็มหรือคอลลาเจนที่สร้างขึ้นใหม่ก็จะสลายไปตามธรรมชาติใน 1-2 ปี
หากต้องการผลลัพธ์ที่ใกล้เคียงคำว่าถาวรมากที่สุด จะต้องพึ่งพา การผ่าตัดดึงหน้า (Face Lift) ซึ่งจะตัดหนังส่วนเกินและดึงโครงสร้างกล้ามเนื้อให้ตึง แต่ก็ต้องแลกมากับความเสี่ยงเรื่องแผลเป็นและการพักฟื้นที่ยาวนาน
ข้อควรรู้ ก่อนตัดสินใจลดร่องแก้ม
- ห้ามฉีดฟิลเลอร์อัดแน่นเกินไป: การฉีดสารเติมเต็มร่องแก้มในปริมาณที่มากเกินไป จะทำให้หน้าดูบวม อูมเหมือนลิง (Monkey face) คลินิกที่ดีควรฉีดพอประมาณ และไปดึงรั้งหน้าแก้มส่วนบน (Midface) เพื่อให้ร่องแก้มตื้นขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ
- หลีกเลี่ยงฟิลเลอร์ปลอม: บริเวณร่องแก้มมีเส้นเลือดสำคัญที่เลี้ยงใบหน้าและดวงตา การใช้ยาปลอมหรือฉีดโดยหมอกระเป๋า เสี่ยงต่อการเกิดเนื้อตายและตาบอดได้
การดูแลตัวเอง หลังทำหัตถการลดร่องแก้ม
- หากฉีดสารเติมเต็ม ควรงดการนวด คลึง หรือกดแรงๆ บริเวณร่องแก้มและร่องน้ำหมาก ในช่วง 2 สัปดาห์แรก
- งดการอยู่ในที่ที่มีความร้อนสูงจัด เช่น อบซาวน่า เลเซอร์หน้า ในช่วง 2 สัปดาห์แรก
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ วันละ 2-3 ลิตร เพื่อให้สาร Hyaluronic Acid อุ้มน้ำและฟูขึ้นอย่างเต็มที่
คำถามที่พบบ่อย เกี่ยวกับการลดร่องแก้ม
- ลด ร่อง แก้ม ทํา ไง ให้ดูธรรมชาติที่สุด?
หมอแนะนำให้ทำควบคู่กัน คือการใช้เครื่องยกกระชับ (Ulthera/Thermage) เพื่อดึงเนื้อแก้มส่วนเกินขึ้นไปก่อน จากนั้นค่อยใช้ฟิลเลอร์เก็บรายละเอียดร่องลึกเพียงเล็กน้อย จะทำให้หน้าดูเด็กลงแบบไม่โป๊ะ - ฉีดลดร่องแก้ม เจ็บไหม?
หากเป็นการฉีดฟิลเลอร์ ปกติในตัวยาจะมียาชาผสมอยู่แล้ว และคลินิกจะแปะยาชาก่อนทำเสมอ คนไข้จะรู้สึกแค่ตึงๆ ไม่เจ็บปวดทรมาน - จัดฟันทำให้ร่องแก้มลึกขึ้น จริงไหม?
มีส่วนจริง การจัดฟันบางประเภทที่มีการถอนฟัน จะทำให้โครงสร้างขากรรไกรยุบตัวลง หรือกล้ามเนื้อเคี้ยวทำงานน้อยลง เนื้อแก้มจึงดูห้อยและร่องแก้มดูชัดขึ้นได้ สามารถแก้ไขได้ด้วยการทำเครื่องยกกระชับหรือเติมฟิลเลอร์
Sources: Adverse Events Reported From Hyaluronic Acid Dermal Filler… — PMC, Global Aesthetics Consensus — PMC, Postmarket Safety Surveillance of Delayed Complications for… — PMC, Hyaluronidase for Dermal Filler Complications — PMC, Fillers: Overview — AAD
