เลือกหน้า
เรื่องน่ารู้ก่อนฝังเข็ม

เรื่องน่ารู้ก่อนฝังเข็ม

การฝังเข็ม  เป็นการสอดเข็มขนาดเล็กจำนวนมากผ่านผิวหนังตรงจุดที่สำคัญบนร่างกาย  เป็นองค์ประกอบสำคัญของการแพทย์แผนจีน  การฝังเข็มเคยถูกใช้ในการรักษาอาการปวดมากที่สุด

การแพทย์แผนจีนได้อธิบายการฝังเข็มไว้ว่า  เป็นวิธีการสร้างสมดุลของการไหลเวียนพลังงานและพลังชีวิต  ซึ่งรู้จักกันในชื่อ qi และ chi  เชื่อว่าเป็นการไหลเวียนของวิถีของเส้นลมปราณในร่างกาย  โดยการสอดเข็มลงไปในจุดที่จำเพาะตามเส้นลมปราณ  ซึ่งเชื่อว่าจะทำให้การไหลเวียนพลังงานในร่างกายกลับมาสมดุลอีกครั้ง

ในทางกลับกัน  ผู้ประกอบการแพทย์ทางตะวันตกเห็นว่า  จุดที่ฝังเข็มลงไปนั้นเป็นตำแหน่งที่กระตุ้นเส้นประสาท  กล้ามเนื้อ  และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน  บางความเชื่อบอกว่าเป็นการกระตุ้นเติมยาแก้ปวดตามธรรมชาติของร่างกายและเพิ่มการไหลเวียนของเลือด

การฝังเข็มถูกนำมาใช้เพื่อบรรเทาอาการไม่สบายที่สัมพันธ์กับความหลากหลายของโรคและภาวะต่างๆ เป็นหลัก  เช่น

  • เคมีบำบัด
  • ปวดฟัน
  • โรคปวดกล้ามเนื้อ
  • ปวดหัว ทั้งภาวะตึงเครียด และไมเกรน
  • ปวดท้องคลอด
  • ปวดหลังช่วงล่าง
  • ปวดคอ
  • โรคข้อเสื่อม
  • ปวดประจำเดือน

ความเสี่ยงจากการฝังเข็มมีน้อยหากทำโดยผู้รู้  ผู้ที่ฝังเข็มที่ได้รับการรับรอง

ผลข้างเคียงและภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้

  • ความเจ็บ หลังการฝังเข็ม  อาจรู้สึกเจ็บ  มีเลือดออกเล็กน้อยหรือมีรอยช้ำที่ตำแหน่งฝังเข็ม
  • อวัยวะได้รับการบาดเจ็บ หากเข็มถูกกดลงไปลึกมากอาจจะไปแทงถูกอวัยวะภายในได้ โดยเฉพาะปอด  แต่เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้น้อยมากหากทำโดยผู้ที่มีประสบการณ์
  • การติดเชื้อ ผู้ฝังเข็มที่ได้รับใบอนุญาต ต้องใช้เข็มที่ปลอดเชื้อ  เข็มที่ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง  การนำเข็มกลับมาใช้ใหม่อาจก่อให้เกิดโรค  เช่น  ตับอักเสบ

ไม่ใช่ทุกคนที่จะรักษาโดยการฝังเข็มได้  มีหลายเงื่อนไขที่จะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดภาวะแทรกซ้อน  เช่น

  • ผู้ที่เป็นโรคเลือดออกง่าย จะเพิ่มโอกาสเลือดออกและเกิดรอยซ้ำจากเข็มได้ง่ายขึ้น
  • ผู้ที่ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ (Pacemaker) การฝังเข็มที่ใช้ร่วมกับกระแสไฟฟ้าขนาดต่ำ อาจรบกวนการทำงานของเครื่องกระตุ้นหัวใจได้
  • ผู้ที่กำลังตั้งครรภ์ การฝังเข็มบางชนิดจะไปกระตุ้นการคลอด  อาจทำให้เกิดการคลอดก่อนกำหนดได้

จุดฝังเข็มมีอยู่ทั่วทุกบริเวณในร่างกาย  บางครั้งจุดที่เหมาะสมอาจอยู่ห่างไกลจากบริเวณที่มีอาการเจ็บปวด  ผู้ที่ฝังเข็มควรบอกแผนการรักษาให้ทราบ ซึ่งหากจำเป็นอาจต้องมีการถอดเสื้อผ้า

  • การสอดเข็ม เข็มที่ใช้จะมีลักษณะบางมาก การสอดเข็มลงไปอาจเป็นสาเหตุให้เกิดความไม่สบายตัวเล็กน้อย   โดยทั่วไปของการรักษาจะใช้เข็มประมาณ 5 ถึง 20 เข็ม  อาจทำให้รู้สึกเจ็บเล็กน้อยเมื่อเข็มอยู่ลึกลงไป
  • การหมุนเข็ม ผู้ที่ฝังเข็มให้อาจขยับหรือหมุนเข็มอย่างเบามือ  หลังจากวางหรือใช้ความร้อนหรือใช้กระแสไฟฟ้าขนาดต่ำต่อเข้ากับเข็ม
  • การเอาเข็มออก ส่วนใหญ่จะสอดเข็มทิ้งไว้ 10 ถึง 20 นาที  ขณะที่ยังนอนอยู่จะรู้สึกผ่อนคลาย  แต่อาจจะรู้สึกไม่สบายตัวเมื่อดึงเข็มออก

หลังจากการฝังเข็ม  บางคนรู้สึกผ่อนคลาย  และบางคนรู้สึกมีกำลัง  แต่ไม่ใช่ทุกคนที่จะตอบสนองต่อการฝังเข็ม  ภายในไม่กี่สัปดาห์หลังจากฝังเข็ม หากอาการยังไม่ดีขึ้น แสดงว่าการฝังเข็มอาจไม่เหมาะกับผู้ป่วยนั้น

ประโยชน์ของการฝังเข็มบางครั้งก็วัดได้ยาก  แต่มีหลายคนพบว่าได้ประโยชน์สามารถควบคุมความเจ็บปวดต่างๆ ได้